2002’de iki gencin evlilik öncesi yakınlık üzerine konuşması, forumumuzda inanç, bekâret, çifte standart ve karşılıklı saygı üzerine geniş bir tartışmaya dönüştü.
Bir sorudan toplumsal tartışmaya
25 Ağustos 2002’de Tuğrul, EminAbi.com’un Aşk/Sevgi bölümüne son derece kişisel bir soru yöneltti. On dokuz yaşındaydı; dört aydır birlikte olduğu sevgilisi ise on sekiz yaşındaydı. Bodrum’da geçirdikleri tatilden, aralarındaki yakınlıktan ve cinsellik üzerine rahatça konuşabildiklerinden söz etti. Sevgilisi ona cinsel ilişki isteyip istemediğini sormuştu. Tuğrul istediğini saklamamış, ancak kendisinin henüz hazır olmadığını da söylemişti. Genç kadının yanıtıysa başlığa dönüştü: “Evlenmeden olmaz ki.”
Bu anlatının önemli bir ayrıntısı çoğu tartışmada kolayca kayboluyor: Tuğrul, sevgilisinin sınırına karşı çıkmaktan önce kendi hazır oluşunu da sorguluyordu. Aslında ortada tek bir kişinin koyduğu engel değil, iki gencin istekleri, çekinceleri ve geleceğe ilişkin beklentileri vardı. Forumdan görüş isterken yaşadıklarının gerçek kabul edilmesini özellikle rica etti.
Bekâret, inanç ve çifte standart
İlk yanıtlardan itibaren konu iki kişinin ilişkisinden çıkıp toplumun kadınlara ve erkeklere biçtiği rollere uzandı. Filiz, evlilik öncesi yakınlık ile cinsel ilişki arasında çizilen sınırın dinî gerekçesini sorguladı. Yeşim, hem duygusal hem dinî açıdan evlilik öncesi cinselliğe mesafeli yaklaştığını, aynı ölçüyü erkekler için de geçerli gördüğünü belirtti. Dost ise insanların geçmişlerinden çok karşılıklı sevgi ve saygının önemli olduğunu savundu.
En sert kırılma, Zekeriya’nın kadınları kullanılmış eşyalarla karşılaştıran ifadeleriyle yaşandı. Gaye buna hemen itiraz etti: İnsanların mal gibi görülmesini reddetti. Daha sonraki mesajlarda da bazı kadın katılımcılar, bekâret üzerinden yapılan bu benzetmelerin kendilerini incittiğini anlattı. Bugün arşive baktığımızda bu sözleri sıradan bir fikir ayrılığı gibi aktarmak doğru olmaz; bunlar kadınların insan olarak değerini cinsel geçmişine bağlayan, nesneleştirici yaklaşımlardı.
Murat, evlilik öncesi cinselliği savunan erkeklerin sonradan eşlerinin bakire olmasını bekleyebileceğini ileri sürdü. Bu, forumun en sık geri döndüğü çelişkiydi: Bir davranış neden erkek için hoşgörüyle karşılanırken kadın için kalıcı bir damgaya dönüşüyordu? Dadaş, aynı ölçütün iki cinsiyet için de geçerli olması gerektiğini yazdı. Çapkın da yükün yalnızca kadınlara bırakılmasının adaletini sorguladı.
İnançların arasında konuşabilmek
Aleyna, evlilik öncesi cinsel ilişkinin dinî ve kültürel değerlere aykırı olduğunu savunarak geleneğin korunmasını istedi. Eliza ise birbirini seven insanların yakınlığını farklı bir açıdan değerlendirdi ve sert yargıların insanları incitebildiğini söyledi. Elida, beden ve cinsellik üzerine daha serbest bir yaklaşım dile getirdi. Baran da bekâret merkezli tartışmanın toplumsal baskılarla bağlantılı olduğunu ileri sürdü.
Bu görüşlerin hepsi aynı zeminde buluşmadı. Kimi katılımcılar dinî kuralları belirleyici sayarken kimileri bireysel tercihi öne çıkardı. Arşivde zaman zaman dinî kavramlar hakkında birbirleriyle çelişen yorumlar da var. EminAbi.com açısından bu mesajlar, dönemin katılımcılarının düşüncelerini yansıtır; tek bir dinî, bilimsel ya da toplumsal hüküm olarak sunulamaz.
Sınır koymak bir açıklama borcu değildir
Tartışmanın büyümesi, ilk sorudaki sade gerçeği değiştirmiyor: Bir insan, ilişkide hangi yakınlığı isteyip istemediğine kendisi karar verir. Bu kararın gerekçesi inanç, kişisel değer, hazır hissetmemek veya yalnızca istememek olabilir. Evlilik öncesi cinselliği doğru bulmak da doğru bulmamak da, başka birinin rızasını geçersiz kılmaz. Aynı şekilde daha önce yakınlık yaşanmış olması, sonraki adımlara onay verildiği anlamına gelmez.
Tuğrul’un mesajı bu nedenle yalnızca “evlenmeden olur mu?” sorusu değildir. “İki kişi birbirinin sınırlarını nasıl dinler?” sorusunu da içinde taşır. Cinsellik hakkında konuşabilmek önemlidir; fakat karşı tarafın vereceği cevabı değiştirmeye çalışmadan dinlemek de en az onun kadar önemlidir.
Arşivimizden bugüne
Başlık altı sayfaya ve 88 mesaja ulaştı. Forumun çok sesliliği burada bütün açıklığıyla görülüyor: destekleyici sözler, dinî değerlendirmeler, keskin itirazlar, kırıcı benzetmeler ve toplumsal eşitsizliğe karşı çıkışlar aynı yerde duruyor. Tartışma, 2000’li yılların başında Türkçe konuşan çevrelerde bekâret ve evlilik konusunda ne kadar farklı düşüncelerin yan yana bulunduğunu gösteriyor.
Buna karşılık arşiv, Tuğrul ile sevgilisinin daha sonra nasıl bir karar aldığını güvenilir biçimde ortaya koymuyor. Onların adına bir son yazmıyoruz. Geriye kalan, ilişkinin en kişisel alanında bile saygının belirleyici olduğu gerçeği: Birbirini seven iki insanın aynı şeyi aynı anda istemesi şart değildir; birbirinin kararını ciddiye alması şarttır.
FORUM ARŞİVİ · Aşk/Sevgi · İlk mesaj: 25 Ağustos 2002 · 88 mesaj
eminabi.com/arsiv/viewtopic.php?t=35
Bu yazı, EminAbi.com’un tarihî forum arşivindeki paylaşımlar esas alınarak hazırlanmıştır. Görüşler dönemin katılımcılarına aittir. Arşivde doğrulanmayan sonuçlar varsayılmamıştır.