2002’de genç bir kadının boşanmanın ardından duyduğu utanç, forumumuzda toplumsal önyargı, dayanışma ve yeniden başlama cesareti üzerine uzun bir konuşmaya dönüştü.
Yirmi bir yaşında bir başlangıç ve bir bitiş
11 Ekim 2002’de Kirmizi gül rumuzlu bir okurumuz, EminAbi.com’un Aşk/Sevgi bölümünde kısa ama ağır bir mesaj paylaştı. Henüz 21 yaşındaydı. Sevdiği kişiyle, çevresindeki itirazlara rağmen evlenmiş; kısa süren evliliği bitmişti. Evliyken de mutsuz olduğunu söylüyordu. Buna rağmen ayrılıktan sonraki mutsuzluğunun önemli bir nedeni, kendisine yakıştırdığı “dul” sıfatıydı.
Çocuklarının olmadığını belirtiyor, hayatına artık güzel gözle bakamadığını yazıyor ve forum üyelerinin düşüncelerini soruyordu. Mesajında eski eşinin kimliği, ayrılığın ayrıntıları veya yaşadığı şehir yoktu. Bizim için asıl mesele de bunları tahmin etmek değil; genç bir insanın biten evliliği neden kendi değerinden eksilme gibi hissettiğini anlamaktı.
Boşanmak mı zor, insanların bakışı mı?
İlk yanıtlardan birini yazan Hasan, mutsuz bir evliliğin yalnızca toplumun ne diyeceği korkusuyla sürdürülmesinin anlamlı olmadığını savundu. Kadınla erkeğin boşanmış olmasının farklı değerlendirilmesine de karşı çıktı. Daha sonra ABD’den yazan nicole, boşanmanın bir insanın değerini azaltmadığını, “dul” sözcüğünün kendisini bile sevmediğini anlattı. Ona göre başkalarının beklentilerine göre yaşamak, insanın kendi hayatı üzerindeki söz hakkını kaybetmesi demekti.
aFyOnLu kendi deneyimini paylaştı: Sevdiği kişiyle herkese karşı çıkarak evlenmiş, sonra boşanmış, ardından yeniden evlenmişti. Eski eşinin de kendisinin de yeni hayatlarında mutlu olduğunu söyledi. Bu, Kirmizi gül için bir gelecek garantisi değildi; fakat ayrılığın tek mümkün sonucunun yalnızlık olmadığını gösteren somut bir tanıklıktı.
Aynı hikâyeyi yaşayanlar
11 Kasım’da talihsizkiz81 rumuzuyla yazan, Almanya’da yaşayan bir başka genç kadın söze katıldı. O da 21 yaşındaydı; sevdiği kişiyle evlenmiş ve iki buçuk ay sonra ayrılmıştı. Kirmizi gül’ün mesajında kendisini bulmuş, onunla dertleşmek istemişti. Bir başkasının kendi cümlelerini okuyormuş gibi hissetmesi, bu forum başlığını yalnızca tavsiye alışverişi olmaktan çıkardı.
Nurbanu ise boşanmasının üzerinden dört yıl geçtiğini anlattı. Başlangıçta hayatının anlamını yitirdiğini düşünmüş; zamanla çalışmaya, yeniden üniversite okumaya, kurslara katılmaya ve arkadaşlarıyla yaşamını paylaşmaya başlamıştı. Onun anlattıkları, iyileşmenin yalnızca yeni bir evlilikle mümkün olmadığını hatırlatıyordu.
Yonca’nın katkısı başka bir ikilemi açtı. Ailesinin karşı çıkmasına rağmen yaptığı evliliği yedi yıl sonra bitirmişti. Yeniden evlenmek ve anne olmak istiyordu; fakat ikinci bir boşanma ihtimali onu korkutuyordu. Böylece tartışma yalnızca geçmişteki ayrılığı değil, geleceğe yeniden güvenebilmenin zorluğunu da kapsadı.
Destek kadar önyargı da görünür
Forumdaki bütün yanıtlar aynı duyarlılıkta değildi. Bazı katılımcılar boşanmış kadınların toplumda nasıl etiketlendiğine ilişkin sert ve incitici genellemeler yaptı. Gandalf rumuzlu üyenin karamsar sözlerine forum yöneticisi Buket itiraz etti; boşanmış kadınların geleceğinin bu şekilde peşinen belirlenemeyeceğini sorguladı. Bu karşı çıkış, tartışmanın önemli bir parçasıydı.
Hollanda’dan yazan Yaralı Ceylan, çok genç yaşta evlenip bir ay sonra ayrıldığını, yıllarca dedikodularla karşılaştığını anlattı. Aradan sekiz yıl geçtiğinde yeniden sevdiğini ve insanlarla tanıştığını söyleyebiliyordu. Forum yöneticilerinden Utopik de mutsuz bir evlilikle mutlu bir yalnızlık arasındaki farkı kısa bir cümleyle vurguladı.
Bir yıl sonra gelen soru
Başlık, ilk mesajdan sonra aylarca yaşamaya devam etti. 2 Ekim 2003’te forum yöneticimiz Efsun, Kirmizi gül’e doğrudan seslenerek aradan geçen zamanda kendisini daha iyi hissedip hissetmediğini, özgüvenini yeniden kazanıp kazanmadığını sordu. Arşivde bu soruya verilmiş bir yanıt görünmüyor. Onun yeniden evlenip evlenmediğini, hangi kararları aldığını veya bugün nasıl yaşadığını bilmiyoruz.
Son mesajlar Aralık 2004’e kadar uzandı. Tartışmanın yıllarca sürmesi, 21 yaşındaki bir kadının kişisel sorusunun ne kadar yaygın bir toplumsal meseleye dokunduğunu gösteriyor: Bir evlilik bittiğinde insanın değeri neden sorgulansın?
Arşivden bugüne
EminAbi.com’da bu başlığı bugün yeniden okurken en çok iki ses duyuluyor. Biri, “İnsanlar ne der?” korkusunu büyüten eski alışkanlıklar. Diğeri ise aynı deneyimi yaşamış kişilerin birbirine uzattığı el. İlkini tarihin bir tanıklığı olarak kaydediyor, ikincisini forumumuzun en kıymetli miraslarından biri olarak görüyoruz.
Kirmizi gül’ün hikâyesinin devamını bilmiyoruz. Ama paylaştığı soru bugün de anlamlı: Bir ilişkinin sona ermesi, insanın geleceğini ve saygınlığını neden belirlesin? Arşivdeki dayanışma, cevabın başkalarının koyduğu etiketlerde değil, kişinin kendi hayatını yeniden kurma hakkını tanımakta olduğunu hatırlatıyor.
FORUM ARŞİVİ · Aşk/Sevgi · İlk mesaj: 11 Ekim 2002 · Son mesaj: 27 Aralık 2004 · 47 mesaj
eminabi.com/arsiv/viewtopic.php?t=88
Bu yazı, EminAbi.com’un tarihî forum arşivindeki paylaşımlar esas alınarak hazırlanmıştır. Anlatılanlar katılımcıların kendi beyanlarıdır; doğrulanmamış sonuçlar eklenmemiştir. Tarihî forum görüşleri EminAbi.com’un güncel kurumsal görüşlerini yansıtmaz.