EminAbi’nin 2005’te sorduğu tek bir soru, forumumuzda evlilik, özgürlük, beklentiler ve karşılıklı saygı üzerine çok sesli bir tartışma başlattı.
EminAbi’nin ortaya attığı soru
6 Mart 2005’te kurucumuz EminAbi, evlilik üzerine düşündürücü bir anket sonucunu forumumuzda tartışmaya açtı. Soru basitti: “Evliliğinizi geriye alabilseydiniz, şimdiki eşinizi yeniden tercih eder miydiniz?” İlk bakışta kişisel bir tercih gibi görünen bu soru, evlilikten beklentilere, özgürlüğe, sadakate ve birlikte yaşamanın güçlüklerine uzanan bir tartışmanın kapısını araladı.
EminAbi’nin o gün paylaştığı, 64 oyun kullanıldığı anketin dağılımı şöyleydi: Yüzde 44 “evet”, yüzde 30 “hayır”, yüzde 14 “hiç evlenmezdim” ve yüzde 12 “kararsızım”. Olumlu yanıtların yarının altında kalması dikkat çekiciydi. Ancak bu küçük, kendi kendini seçmiş katılımcı grubunun sonuçları, bütün evlilikleri temsil eden bilimsel bir araştırma olarak okunamaz.
Yüzdelerin anlattığı ve anlatmadığı
Açılış yazısında EminAbi, olumlu cevap vermeyen yüzde 66’lık kesimin evliliğinden ya da eşinden memnun olmadığı yorumunu yaptı. Oysa belirtilen oranlarda “evet” dışındaki yanıtların toplamı yüzde 56’dır; ilk mesajdaki yüzde 66 ifadesi bir hesap hatasıdır. Bu, tartışmayı başlatan çarpıcı bir değerlendirmeydi; fakat verilerden zorunlu olarak çıkan bir sonuç değildi. Kararsız olmak mutsuz olmak demek değildir. “Hiç evlenmezdim” diyen biri de eşini sevmesine rağmen evlilik kurumunun sorumluluklarını yeniden üstlenmek istemeyebilir.
Anketin esas değeri kesin hüküm vermesinde değil, katılımcıları kendilerine ve ilişkilerine dair zor sorularla yüzleştirmesindeydi. Bir insan yıllar sonra aynı kararı vermezse bu, geçmişteki kararının tümüyle yanlış olduğu anlamına mı gelir? Yoksa insanlar ve koşullar değiştiği için cevapları da değişebilir mi?
Özgürlük mü, birlikte karar verebilmek mi?
Mart 2006’da yeniden canlanan tartışmada cerebral26, henüz 26 yaşında olduğunu ve evlenmeyi planladığını söyleyerek böyle bir anketin topluma genellenmesine karşı çıktı. Buket ise çevresinde gördüklerinin sonuçları doğruladığını düşündüğünü belirtti. Aynı forumda geleceğe umutla bakan biriyle evlilik deneyimlerine daha karamsar yaklaşan insanların yan yana bulunması, konunun tek bir cevapla kapatılamayacağını gösteriyordu.
Caesarius, özellikle özgürlüğüne düşkün insanların evlilik sonrasında zorlanabileceğini savundu. Buket buna başka bir açıdan yaklaştı: Eşlerin istediklerini birlikte yapabilmesinin mümkün olduğunu, asıl sorunun ortak karar verememek olduğunu söyledi. Bu karşılaşma, evliliğin bireyselliği yok etmesi gerekip gerekmediği sorusunu görünür kıldı.
Saygı, anlayış ve kusursuz eş arayışı
MithrandiR, insan ilişkilerinde anlayış ve saygının belirleyici olduğunu vurguladı. Saygının kaybolmasının evlilikleri yıpratacağını savunurken kadınların ve erkeklerin birbirlerinden beklentileri üzerine de keskin genellemeler yaptı. Diğer üyeler bu fikirlerle tartıştı; konuşma zaman zaman anketin sınırlarını aşarak kadın-erkek ilişkilerinde güç, özür dileme ve sadakat konularına kaydı.
Tartışmanın son bölümünde Utopik’in kısa ama önemli bir uyarısı öne çıktı: Birini kendi istediğimiz kalıba sokmayı düşünüyorsak o ilişkiye başlamamak gerekir. Bu yaklaşım, evlilikte uyumun karşı tarafı değiştirmekten çok onu olduğu gibi tanımak ve karşılıklı sınırları konuşmakla ilgili olduğunu hatırlatıyordu.
Caesarius da kusursuz kadın ya da kusursuz erkek bulunmadığını, insanların kendilerini tamamlayacağını düşündükleri birini aradıklarını belirtti. Böylece ilk başta yüzdelere odaklanan tartışma, daha temel bir soruya dönüştü: Eşimizden ne bekliyoruz ve kendimiz o ilişkinin içine ne koyuyoruz?
Bir forum anketinden geriye kalan
Bu başlıkta 26 mesaj bulunuyor. İlk mesaj Mart 2005’e, sonraki görünen tartışmalar ise Mart 2006’ya ait. Forumumuzun arşivi, anket katılımcılarının evliliklerinin sonradan nasıl geliştiğini anlatmıyor. Bu yüzden sayılardan boşanma oranı, gerçek mutluluk düzeyi veya geleceğe ilişkin kesin sonuçlar çıkarmak doğru olmaz.
Yine de bu konuşmanın tarihî bir değeri var. EminAbi.com’da üyeler yalnızca kendi hayatlarını anlatmıyor; birbirlerinin varsayımlarını da sorguluyordu. Evlilik üzerine sorulan bir soru, özgürlüğün sınırları, ortak karar alabilmek, beklentiler ve karşılıklı saygı hakkında çok sesli bir sohbetin başlangıcı oldu.
Bugün aynı soru yeniden sorulsa yanıtlar belki farklı olurdu. Değişmeyen ise şu: Bir evliliği yalnızca bir ankette işaretlenen kutuyla değerlendiremeyiz. İki insanın yıllar içinde kurduğu ilişki, tek bir “evet” ya da “hayır”dan çok daha fazlasını taşır.
FORUM ARŞİVİ · İlişkiler/Evlilik · İlk mesaj: 6 Mart 2005 · Son mesaj: 18 Mart 2006 · 26 mesaj
eminabi.com/arsiv/viewtopic.php?t=3539
Bu yazı, EminAbi.com’un tarihî forum arşivindeki paylaşımlar esas alınarak hazırlanmıştır. Anket bilimsel olarak temsili değildir. Üyelerin görüşleri dönemin kişisel değerlendirmeleridir; EminAbi.com’un kurumsal görüşleri olarak sunulmaz.