Saman nezlesi tanimi yanlis bir isimlendirmedir. Bu olaya saman neden olmaz. Hastalik; akan, kasinan burun ve göz, hapsirma,bogaz kasintisi ile birlikte burun ve bogazda çok miktarda akintidan olusmaktadir. Havayla solunan parçaciklara karsi gelisen allerji bu hastaliga neden olmaktadir.
Yaz gribi ise bilinen gripten farklidir (Virüs enfeksiyonlari). Gribin aksine saman nezlesi gibi havadaki parçaciklara karsi gelisen bir allerjidir. Saman nezlesi ve yaz gribi tip dilinde allerjik rinit olarak bilinen durum için kullanilan yaygin isimlerdir (Rinit, burnun iltihabidir). Her yil 14 milyondan fazla Amerikali allerjik rinite yakalanmaktadir. Bazilari çok hafif atlatirken bazilari için çok agir geçmekte, islerini engellemekte ve yasam kalitesini bozmaktadir.
Alerjinin nedeni nedir?
Bir bitkiye veya hayvana ait bir parçacik vücuda girerse (gözü kaplayan zardan, burun veya bogazdan) bu istilayi önlemek amaciyla immün bir yanit gelisir. Normal sartlar altinda bu yararli, dogal bir korumadir. Bununla birlikte bazi kisiler birtakim maddelere karsi asiri reaksiyon göstermektedir. Bu gibi asiri duyarli kisilere allerjik denilmektedir. Bu ailevi olarak görülme egilimi gösterir. Allerjenler vücudu antikor yapmak üzere uyarirlar. Bunlar daha sonra allerjenlerle birlesip vücudu bu istenmeyen etkilere yol açan bazi kimyasal maddeleri salgilamasina neden olur. Histamin bunlar içinde en iyi bilinen kimyasal maddedir. Bu madde burun zarlarinin sismesine, kasintiya, tahrise ve asiri miktarda sümük olusmasina neden olur.
Hangi Allerjenler rinit yapar?
Havada tasinabilecek kadar küçük ve hafif olan hayvan ve bitki proteinleri gözümüz, burnumuz ve bogazimizdaki zarlar üzerinde birikirler. Polenler, akar sporlari,hayvan tüyleri ve ev tozu bu parçaciklarin en sik rastlananlarindandir.
Hangi Polenler Problem Yaratir?
Ikbaharin erken dönemlerinde saman nezlesine siklikla polenler veya çevrede yaygin olarak bulunan agaçlar neden olmaktadir.
Ilkbaharin geç dönemlerinde ise polenler çayirlardan kaynaklanmaktadir.
Renkli süs bitkileri nadir olarak allerjiye neden olmaktadir. Çünkü, onlarin polenleri havayla tasinamayacak kadar agirdir. Bu bitkilerin polenleri bir yerden digerine böcekler tarafindan tasinmaktadir (arilar, kelebekler). Agustos'un sonunda polen vermeye baslar. Bu Eylül ayi boyunca devam eder. Kimi zaman Ekim ayina kadar veya ilk soguklara kadar polen verdigi olur. Diger daha az önemli agaçlar da bu dönemde polen verir.
Mold nedir?
Moldlar ekmegi küflendiren, meyvalarin bozulmasina neden olan küflerdir. Ayni zamanda kuru yapraklarda, çayirlarda, samanda, tohumlarda ve diger bitki ve toprakta da bulunurlar. Soguga dirençli olduklari için allerji sezonu uzundur ve karin topragi kapattigi dönemler disinda tüm bir yil sporlari havada bulunur. Ev içinde moldlar ev bitkilerinde ve onlarin saksi topraginda yasar. Bodrum katlari ve çamasir odalari gibi nemli yerlerin yanisira, peynirde ve mayalanmis içkilerde de bulunurlar.
Tüm yil boyunca Saman nezlesi nasil degisir?
Allerjenler; hayvan artiklari (kediler, köpekler, atlar, yün) kozmetik malzemeler, moldlar, yiyecekler ve ev tozlari da dahil olmak üzere bütün yil boyunca bulunurlar. Ev tozu, mobilyalardan dökülen selülozdan, molddan, ev hayvanlarindan dökülen artiklardan ve böcek parçalarindan olusan karmasik bir yapidir. Allerji kisin sicak hava sistemlerinin açilmasiyla ev tozunun etkisi altinda artmaktadir.
Allerji zararli olabilirmi?
Allerji kisilerin soguk alginligina, sinüs enfeksiyonu ve kulak enfeksiyonlarina olan hassasiyetleri artmistir. Bu hastaliklar onlari allerjisi olmayan insanlardan daha fazla rahatsiz edebilir hatta bazen çok agir olarak bu kisilerde astim gelisebilir.
Ne yapabiliriz?
Ideal olarak allerjilerimizin olustugu yerden uzaklasmaktir fakat bunun mümkün olmamasi durumunda.
1- Çimleri keserken veya ev temizligi yaparken polen maskesi takin (Birçok eczaneden temin edilebilir).
2- Isitma ve havalandirma sistemlerindeki filtreleri aylik olarak degistirin ya da bir hava temizleme aygiti kullanmaya baslayin.
3- Polenlerin çok yogun oldugu dönemlerde kapilari ve pencereleri kapali tutun. 4- Evde bulunan bitki ve hayvanlardan uzaklasin.
5- Tüy yastiklari, yün battaniye ve yün örtüleri pamuk veya sentetik maddede yapilmis olanlarda degistirin.
6- Silteleri plastik kilif içine koyun.
7- Gerekli oldugunda yeterince antihistaminik ve dekonjestan kullanin.
8- Yataginizin bas tarafi yukari kaldirilmis bir sekilde uyuyun.
9- Genel saglik kurallarina uyun.
a) Her gün egzersiz yapin.
b) Sigarayi birakin ve diger hava kirliligine neden olan seylerden uzak durun.
c) Dengeli beslenin, karbonhidratlari en aza indirin.
d) Dietinizi vitaminlerle özellikle de C vitaminiyle destekleyin.
10- Doktorunuzun tavsiyelerine uyun. Kis aylarinda iyi bir nemlendirici kullanin çünkü kuru ev içi havasi birçok allerjik kisinin kötülesmesine neden olmaktadir. Ancak nemlendirici içinde akar üreme sansina da dikkat edin.
Doktorunuz sizin icin ne yapabilir?
Kulak-Burun-Boğaz uzmaniniz tam bir kulak, burun, bogaz, bas ve boyun muayenenizi yapacaktir. Dikkatli bir degerlendirme sonucunda doktorunuz sikayetlerinize herhangi bir enfeksiyonun veya yapisal bir bozuklugun yol açip açmadigina ve bunlara yönelik uygun tedaviye karar verecektir.
Allerji tedavisinde birçok ilaçtan yararlanilmaktadir ve doktorunuz bunlar arasindan sizin durumunuza en uygununu seçecektir. Bunlar arasindaki antihistaminikler, dekonjestanlar, kromolin ve kortizonlu ilaçlar vardir. Sonuç olarak; detayli bir hikaye ve iyi bir muayeneden sonra doktorunuz hangi maddeye karsi allerjiniz oldugunu tespit etmek için bazi testler önerebilir.
Teneffüs edilen allerjenlerin tek tedavisi spesifik olarak o allerjene karsi antikor olusturacak enjeksiyonlar yapmaktir. Bundan önce hassasiyetinizin gerçek nedeni bulunmalidir. Allerji testleri ya kan tahlili ya da deri testi seklindedir. Modern testlerde sadece hangi maddeye karsi allerjinizin oldugu degil, bu allerjinin düzeyi de ortaya çikmaktadir. Bu, eger enjeksiyon gerekiyorsa baslanabilecek en yüksek dozla baslayarak tedaviye cevabi en kisa zamanda almamizi saglar.
Allerji enjeksiyonlari tedaviye basladiktan birkaç hafta sonra sikayetlerde gözle görülür bir iyilesme gösterir. Ancak kalici sonuçlar elde etmek için enjeksiyonlara düzenli olarak üç ila bes yil devam etmek gerekir. Uzman doktorunuz durumunuza bagli olarak düsünülen tedavi programi hakkinda size daha detayli bilgi verecektir. Allerji enjeksiyonlari sikayetlerde azalmaya neden olsa da, yine de eger hasta çok miktarda allerjene maruz kalmissa degisik ilaçlar almaya devam edecektir. Tedaviniz boyunca doktorunuz ilerlemeleri takip edecek bu durumunuza neden olacak diger burun ve sinüs bozukluklarina da müdahale edecektir.