Sosyalizm - Kapitalizm

[Prince of Night]

Sosyalizm

Sosyal teşkilatlanmayı eşitlik ölçüsüne göre düzeltmeyi amaç edinen bir teori. En büyük derdi adaletsizce kurulmuş-oluşmuş toplumsal sınıflardır.

Sosyalizm, Kapitalist ve liberalist sistemlere tepki olarak doğmuştur. Sermaye sahipleriyle işçiler arasındaki eşitsizliği, servet ve refah farklarını ortadan kaldırma iddiasındadır. Liberal kapitalist düzenin mülkiyet ve çalışma kurumlarını yetersiz ve adaletsiz bulduğu için, yıkmak,değiştirmek ve onun yerine geçmek isteyen bir rejim. Bu haliyle sosyalizm, kollektif mülkiyetin zaman içinde hayata geçirilmesi ve uygulanmasıdır.

Tarihi olayların ve sanayileşmenin gelişmesiyle oluşan işçi sınıfının haklarını ve yaşam koşullarını düzeltmeyi hedefler. Bu tarihi olaylar ve sanayileşme, bütün dünyada özel mülkiyet, piyasa ekonomisi ve kâr esasına dayanan bir sistem kurmuştur. Sosyalizmde buna karşı geliştirilen bir antitezdir ve devrimle sağlanabilir.

Sosyalizde amaç kollektif mülkiyeti sadece toplumun malı yapmak değildir. Aynı zamanda, bu mallar toplumun hizmetinde olmalıdır. Yani karın hizmetinden çıkarılıp çalışanın yaşam kalitesini artırıcı hale getirilmelidir.

Sosyalizmin mantığı esasen Eflatun dönemine kadar götürülebilir. Hatta bazı dini soslazmlerdenbile söz etmek mümkün.Mesela Hıristiyan Sosyalizm"inden, Tevrat Sosyalizminden ve benimde mantıklı bulduğum İslâm Sosyalizm"inden bahsedilebilir. Hatta islamda kendilerine "iştirak meshebi" diyenler de vardır.

Sosyalizm bütün bu amaçlara ulaşma yolunda ayrımlara düşüyor. Değişik kollar oluşuyor. Bu kollar,

- Mistik ve ütopyacı sosyalizm : adındanda anlaşılacağı gibi ciddi olmayan sorunları zihinde çözen kavramsal bir sosyalizm.

- Hrstiyan sosyalizmi : Hristiyan sosyalistler temsil ediyor. Hristiyanlığın sosyal yönüne ağırlık vermişler.
En önemliside bu;
- Bilimsel, Devrimci Sosyalizm : İhtilâlcidirler. diyalektik materyalizmi savunan Marx, Engels ve Lenin tarafından ileri sürüldü. Komünizme uzandı.

Sosyalist bir devlet kurmak mümkün olmadı taki çarlık Rusya yıkılana kadar. 1917' de Lenin bir ihtilalle (bolşevik ihtilali) bunu yaptı, Marxist-Leninist adını alan görüşle kurulan sovyet rusyada sosyalizmin ne kadar uygulanabildiği, sizin yorumunuza kalmış.

Sosyalizm, toplumdaki mevcut siyasi düzeni değiştiren bir siyasî akım olduğundan dine dayalı partilerin kurulmasını kabul etmez. Ahlak konusunda hümanist bir yaklaşımı vardır. Yani Ahlak kişisel bir erdemdir, dine gerek yoktur. Lenin,Engels ve Marxın savunduğu Bilimsel Sosyalizm hem dine, dini ahlaka ve manevî değerlere tamamen karşılar. Bunlar Allah'a, dine ve dinî değerlere hiç bir şekilde yer vermezler. Çünkü bu sistemin uygulanış biçimi olan Komünizmin kendisi bir din haline getirilmiştir. Komünizmde tam özgürlük vardır ve tanrının varlığı bu özgürlüğü kısıtlamaktan başka bir şey değildir. Tanrı yeryüzündeki düzene karıştırılamaz. Materyalizm var yani. "Allah yok , peygamber izne çıktı" olayı.

Sosyalizmdeki bu din eksikliği ruhçu sosyalist görüşle kapatılmaya çalışılmış. En azından bazıları bunu denedi. Türkiye' de Nurettin Top' çu diye biri yaptı galiba.

Sonuç olarak sosyalizm vefat etti.büyük umutlar bağlandı, büyük kıyametler koptu ama ortalama 1,5 insan ömründen fazla yaşamadı. Sistem olarak öldü fakat hala savunanlar var.


* Sosyalizm hakkındaki Kişisel görüşüm : Bunun nesini savunurlar anlamam. İsminin hala anılıyor olmasına bile şaşıyorum. Hatta bize ders diye okutmalarına bile. mataf bir yanı yokki, yeni bir şey yok. Neyse; sosyalizm hakkında daha ayrıntılı bilgi verebilirim. yada sorularınız falan varsa...

[Prince of Night]

kapitalizmide yarın yazarım yoruldum.

[Prince of Night]

Kapitalizm


Kapitalizm, Kapital (ana para, sermaye) kelimesinden türemiştir. Sermayenin gücüne dayalı bir sistemtir. Bu sistemde toprak, hammadde, fabrika gibi tüm üretim ve dağıtım araçları belli bir azınlığın elindedir. Bu azınlık sermayeyi elinde tutan azınlıktır. Yönetimi ve herşeyi bunlar yönlendirir ve kontrol ederler. Kapitalizmde yatırımlar insan ihtiyaçlarına göre değil kar olgusuna göre şekillenir. temel esas kar dır. Teorik olarak kapitalizm budur. Bu kadar basittir yani.

Kapitalizmde yatırımlar sermaye sahibinin keyfi durumuna bağlıdır. bu keyfiliğin oluşturduğu başlıca sorunlardan bir kaçı bölgeler arası gelişmişlik farkı, eğitim ve sağlık hizmetlerindeki yetersizlikler, yaşam şartlarının kötülüğü... bu gibi sorunları devlet halletmeye çalışır. gelişmeyen bölgelere hizmeti kendisi götürür ve bunun maliyetinide vergileren karşılar. vergi yüküde emekçinin sırtındadır. Kapitalizmde sermaye sahipleri gelirlerinin vergisini verir,çalışan kısımda ödediği vergilerle açığı kapatır.Kapitalizmin sonuçlarını basit bir örnekle açıklayalım; bir otomobil fabrikasında 30 yıl boyunca çalışan ve otomobiller yapan bir işçinin 30 yıl sonunda bir otomobil alacak parayı biriktirememiş olması kapitalizmin bir sonucudur. ev yapan inşaat işçisinin evsiz olması gibi.

Kapitalizmde sermaye sahibi olan kişi, servetini temelde şu yolla artırır. Örneğin bir işçisiniz ve gunluğunuz 10 milyon lira. Tüm gün boyunca ürettiğiniz ürünün piyasa değeri 30 milyon lira. Patron size gun sonunda 10 milyon verir. ve senin ürettiğin malı 30 milyona satar.aradaki 20 milyonluk fark kimin hakkıdır... sosyalistler burada bir sömürü olduğunu düşünür. Bunun adı "artı değer" teorisidir.Kapitalizmde işçiye verilen ücret emeğinin karşılığı değildir, iş yapabilirliğinin karşılığıdır. ve bu bir sömürüdür. evet, kapitalizmde iş yapabilirliğinize ücret ödenir, yaptığınız işin değerine göre değildir. Kapitalistler bunda şaşılacak bir şey olmadığını, üretilen malın satışı için bile bazı yatırımlar söz konusu olduğunu, o malın maliyetinden falan söz ederler ama siz inanmayın..

Kapitalizm teorik olarak eleştirildiği kadar en çokda sonuçlarından dolayı eleştirilir.

Basit bir örnek. Televizyon programlarındaki televoleler kapitalist sistemin sonucudur. Tv sahibi para kazanmak için reklam almalıdır. Reklamıda çıplak kadınlar getirir çünkü en çok onlar izlenir. Yani para kazandıran televoledir. tv sahibi eğitim programlarını yayınlamaz çünkü para kazandırmıyordur. kötü bir örnek olabilir ama mantık budur.

Aklıma geldiği kadarıyla açıklamaya çalıştım. aslında bu konu bu kadar basit ve kısa değildir.

*kapitalizm hakkındaki kişisel görüşüm : Yıllar boyu çok uğraştılar ama yıkılmadı. Kapitalizmi savunmuyorum ama yıkamıyorumda. Alternatifim henüz yok. fakat kapitalizmin "kötü sonuçlarına" dinin sosyal yönü ile çözüm bulunabilineceğini düşünüyorum.

Bu yazıyı buraya kadar okuma sabrını gösteren arkadaş, helal olsun sana..