Nisan 2003 · Ekin Dergisi · Sayı 80 · Sayfa 63–65
Bu tarihî metin, basılı sayfalardan okunabilir biçimde aktarılmıştır. Dönemin anlatımı ve görüşleri korunmuş, tekrar eden dergi duyuruları aktarılmamıştır. Orijinal sayfalar aşağıdadır.
Ben Yandım, Eller Yanmasın!
Yazan: Emin Özel
“Çok çektim, çook. Ne zorluklarla bugünlere geldim. Aç kaldım, açıkta kaldım, ama hep direndim. O da yetmiyormuş gibi azar yedim, dövüldüm, kovuldum… Hakaretler işittim, gururumla oynandı, yıpratıldım.” Bu sözleri duyunca karşınızdakini savaştan çıkmış birisi sanarsınız. Düşmanı tarafından en ağır şekilde rencide ve işkence edilen birisi gelir aklınıza. Biraz daha sohbeti koyulaştırdığınızda olayı yavaş yavaş anlamaya başlarsınız. Karşınızda savaştan çıkan bir gazi değil, evliliğinin zorluklarını anlatan bir teyzedir. “Geri kafalılık işte, erkektir bu, asar da, keser de deyip, bize olmadık şeyler yaptılar” diye sohbetine devam eder. Birden aklınıza annenizin isyanları gelir. Siz de zaman zaman buna benzer şeyler duymuşunuzdur. Her ne hikmetse çevrenizdeki yaşça büyük kadınların çoğu buna benzer şeyler söyleyip dururlar. Gerçekten olay bu derece ciddi midir? Gerçekten annelerimizi Allah'ın birer emanti olarak alan babalarımız bu denli gaddar insanlar mı(ydı)? Gerçekten onlara zulüm etmişler miydi? Onları birer düşmanı gibi görürcesine eziyet mi etmişlerdi?
Başka bir sohbete kulak misafiri olduğunuzda, bu kez de sanki bunu doğrulayan şeyler duyarsınız. “Ya, zamane kadınları işte. Ne kocaya saygı, ne de itaat var! Otur dersin oturmaz, kalk dersin kalkmaz. Bizim zamanımızda böyle miydi? Benden habersiz dışarı adım atsın, vallaha ayaklarını kırardım. Neymiş bu böyle? Hergün hergün çarşı pazar, akılları bir karış havada. Ne kadınlık var, ne de analık. Çol çocuğa üç beş kuruş para verip dışarı savarlar, ondan sonra bekle akibetini. Hatırlıyorumda, bir defasında benimki habersiz annesinin yanına gitti diye, iki gün ahıra hapis etmiştim. Hem de aç susuz…”
Hayret edersiniz. Daha önce duyduğunuz şeyler, diğer tarafdan gurur duyulurcasına doğrulanmaktadır.
Günler geçer… Derken bu kez otobüste üç-beş genç kızın sohbeti dikkatinizi çeker: “Ben annem gibi olmayacağım. Kendimi kesinlikle ezdirmeyeceğim. Neymiş o, kadını esir gibi kullanmak. Zaten annem de öyle söylüyor, aman ha kızım, ben yandım sen yanma. Sakın ha kendini kocana ezdirme. İşi başından sıkı tutarsan, sana tık diyemez.”
Yorumlarınız artar… Düşünceleriniz de. Elinizdeki gazetedeki bir yazı gözünüze takılır: “yeni kuşak da ayrılıklar fırladı”. Gazetede hayli büyük bir manşettir bu. Size bu haber pek yabancı gelmez. Olacağı buydu dersiniz. Bir tarafda ezilmiş bir kesim, diğer tarafda ezen bir kesim ve sonradan önlemler almak isteyen yeni bir kesim; yeni kuşak.
Annelerimizin dilleri o denli yanmıştır ki, kızlarına evlilik içerisinde kadın erkeğin görevlerini anlatacakları yere, kadının üstünlüğünü ve diretkenliğini konuşmaya başlamışlardır. Şimdiki erkekleri kendi dönemlerindeki erkekler gibi görmekten vazgeçememektelerdir. Derken evliliklere dolaylı yollardan da olsa, müdahele edilir.
Elbette her eski kuşağın kadını veya erkeği bu olaylara tabii değildir.
Elbette her gördüğünüz yaşlı teyzeniz veya amcanız böyle zorluklar yaşamamıştır.
Ama toplum olarak eğri oturup, doğru konuşalım. Bu söylediklerim kesinlikle toplumumuzun büyük bir ayıbıdır.
Gelin de eskinin üzerinden geçip, bundan sonra daha olumlu şeyler yapmaya çalışalım. Yaşanan tatsız olaylarla yeni nesili ürkütüp, ayaklandırıp, yürekleri birbirlerine karşı sevgi dolu olan bu insanların mutluluklarıyla oynamayalım.
Göreceksiniz, biraz kendinize hakim olup çocuklarınızın mutluluklarını görmeye başladığınızda, yüreğinizdeki yaralar birer birer sarılmaya başlayacaktır. Sonuçta yine karıkoca, birlikteliğinizi Ömrünüzün sonuna kadar sürdüreceksiniz… Saygılar, EminAbi.
Ölmek istiyorum! — Çaresiz, Hollanda
Arkadaşlar, hemen konuya giriyorum. Avrupa'da yaşıyorum, 24 yaşındayım. 15 yaşında Türkiye'ye ailem tarafından kuran kursuna gönderildim, 2 seneye yakın okulda yattım kalktım, 17 yaşımda Avrupa'ya dönmek istedim, ailem izin vermedi. Dönmem için, eğer evlenirsen olabilir dediler. Ben de mecburi bir şekilde evlenmek zorunda kaldım. Şu an iki çocuk babasıyım. Eşimi hiç sevmedim, sevemedim, boşanmak istedim. Ailem, çevrem hep karşıma çıktı. Çocuklarımı babasız da büyütmek istemiyorum ama, bir şekilde mecburum boşanmaya veya ölmeye; bu hayat böyle devam edemez bence! Bundan 4-5 ay önce dünya güzeli bir bayan çıktı karşıma, şu an onu çok seviyorum, o da beni seviyor (hatta cinsel ilişkiye bile girdik). Sevdiğim kadın dul, 20 yaşında. Bu bayan Türkiye'den biriyle evlenmeyi düşünüyor, sırf benim yuvamı yıkmamak için. Ama benim yuvam zaten yıkılmış veya yıkılmak üzere. Karıma gelince o beni çok seviyor, beni elinde tutmak için elinden geleni yapıyordu ama, son 1 senedir beni 10 yaşındaki çocuk gibi görmeye başladı. Hep emrediyor, 1 saat karımla başbaşa kalsak hemen bir tartışma başlıyor. Ailem duyunca ben kötü oluyorum. Ne yapacağım bilmiyorum, kafayı yemek üzereyim. Yapmadığım şeyleri yapmaya başladım. Alkol kullanmazdım, şu an kullanıyorum. Esrar'a bile başladım. Yaptığımı ben de tasdik etmiyorum ama, çareyi onlarda bulmaya çalışıyorum (bulamayacağımı bildiğim halde). Sevdiğim kadın için canımı hiç düşünmeden verebilirim. Ne yapıyım, kendimi köprüden aşağı atıp kurtulayım mı, yoksa bu çileyi bu işkenceyi ömür boyu çekeyim mi?
Misafir
Senin dertlerini inan yüreğimde yaşayarak anlıyorum. Ben de üvey ana elinde büyümüş biri olarak derimki: herşeye rağmen yaşama devam etmelisin, çünkü hayat yaşamaya değer! Biz millet olarak devamlı bizden üsttekilere bakar, iç geçirir, ulaşamadığımız yerlerin hayalini kurarak kahroluruz. Bir kere de bizden aşağıdakilerin hallerine bakalım. Bakalım ki, orada yiyecek bir lokmaları olmayan zavallı insanları, acı çeken çaresiz insanları, evsiz barksız kimsesizleri görünce elimizde olanların kıymetini anlayalım. Ve ne kadarda mutsuz sansak kendimizi, elimizdekilerle mutlu olmasını bilelim. İnsanlar doğuştan bir şeye muptela değildir. Her insan değişebilir, sen hanımında sevmediğin veya ötekinde bulup kendi hanımında bulunmayan özellikleri konuşarak, kendi hanımına aşılayabilirsin. Kötü sandığın huyları halledebilirsin sanırım. Senin problemin, başka biriyle ilişki kurman ve evinde yaşayamadığın heyecanları başka yerde yaşayabilmendir. Sen ilişkini bitirip unutup evine yuvana dönsen, elindeki imkanlarla yetinmesini bilebilsen, gerçekten mutlu olursun. Ayrıca çoluk çocuğunda mutlu olur. Ben bütün bunları inan yaşadım defalarca, çok kadınla ilişkim oldu. Evde çoluk çocuğu dayaktan geçirdim, huzur vermedim. Ama sonuçta gerçek huzurun evimde olduğunu anladım. Başıma olmadık musibetler geldikten sonra, şimdi evimdeyim. Çocuklarımla mutluyum… Başka arayış içinde değilim, hanımımı da istediğim düzeye getirdim, o da mutlu ben de. Sana da denemeni tavsiye ederim. Gerçi bir zaman kendini kötü, terkedilmiş, zevk almayan biri gibi hissedebilirsin, ama inan geçicidir bunlar. Sana başarılar dilerim.
Merve — Hollanda
Mutsuzum diyorsun ve eşim bana çocuk muamelesi yapıyor diyorsun. Ama aynı zamanda eşim beni seviyor diyorsun. Acaba sen eşini hiç sevmeye çalıştın mı? Yoksa onu baştan beri Avrupa'ya gelebilmek için tek çare olarak mı gördün? Eşin seni gerçekten seviyorsa, sen de sevmeyi dene. Sonuçta o da bir insan. Ayrıca yuva yıkmak kadar kötü birşey de yoktur bence. Özelliklede çocuklar varsa. Doğru kararı vermeni umarım, unutma dünya üç günlük dünya, kırıcı değil yapıcı olmaya çalışalım.
Minik — Türkiye
Çocuklarını annesiz bırakma, karın seni seviyorsa sen de onu sevmeye çalış. Başkasını sevmiş olabilirsin, ama unutadabilirsin. Herşey senin elinde, kendini topla ve hayata dört elle sarıl. Kendini bırakırsan, bu dünya zaten acımasız, yok olursun . Çocuklarına ve karına sahip çık, kendini de onları da düşünmek zorundasın. İyi baba olman için çocukların da senin gibi olmasın. Onlara örnek ol, içkiyi esrarı bırak. Sen birazda kendi kendine etmişsin.
Afyonlu — Hollanda
Unutma, Uçurumun kenarında olsanda, sırf hayata gıcıklık olsun diye GÜLÜMSE!
Gaye — Hollanda
Herkesin sorunları kendine ağırdır ve dışarıdan bakınca bir başka kişiyi anlamak çok zordur. O yüzden elimden geldiği kadar kendimi senin yerine koyup senin yerinde ben olsaydım ne yapardım onu söyleceğim. Mesajından ortaya çıkan en açık ve gözardı edilemeyecek kadar önemli olan nokta senin kendi yaşamını etkileyecek en önemli kararların ailen tarafından alınmış olması ve senin bu kararlara karşı çıkamayışın. 15 yaşındayken aileye karşı çıkmak zordur tabii ki ama senin gibi genç bir insanın hayatının bu şekilde mahvoluşu çok üzücü bir olay. Ailemiz çok önemlidir ama bu demek değildir ki onlar herşeyin en iyisini bilirler. Bunu farkettiğimiz zaman artık hayata bakış açımız eskisi gibi olmayacaktır. Benim sana tavsiyem çevrendeki insanların senin kendi hayatını yargılamalarına ve etkilemelerine fırsat vermeksizin ailenle ve karınla konuşup durumu onlara anlatman ve kesin kararlı olduğunu onlara açık bir şekilde belirtmen. İçki içen ve esrar kullanan bir kişiyi ciddi alacaklarını sanmam. Bununla seni kesinlikle yargılamıyorum, her insan kendini avutacak bir şeye ihtiyaç duyar ve bu da senin seçimin. Ama aşağı yukarı insanlarımızın bu konuda ne düşündüğünü bildiğim ve anlattıklarına göre ailenin de sert görüşlü insanlar olduğuna inandığım için bunu söylüyorum. Ayrıca cesaretini toplamak için de ayık kafaya ihtiyaç var, di mi? (burası espri şeklinde algılanmalıdır, gülerek ve gülen bir ses tonuyla söylediğimi farzet lütfen). Sakın kendini öldürmeye falan da kalkma, bu olanlara boyun eğipte hayatı kendine zehir etme. Hayat siyah beyaz değil bence, arada griler ve tonları da var, umarım sen de bunu görebilirsin. Sevgiler…
Orijinal baskı
Dert Ortağı sayfalarını özgün hâliyle incelemek için küçük görsellere tıklayın. Açılan yüksek çözünürlüklü görseli cihazınıza kaydedebilirsiniz.
